Middelen
Het 'Besluit maatschappelijke ondersteuning' behandelt regels m.b.t. de uitkeringen op de beleidsterreinen openbare geestelijke gezondheidszorg, maatschappelijke opvang, vrouwenopvang en verslavingszorg, de stimuleringsuitkeringen, de eigen bijdrage en de financiële tegemoetkomingen. Hoewel de Wmo geen bezuinigingswet is, verwachten veel gemeenten toch nu of in de toekomst relatief weinig geld ter beschikking te hebben voor de uitvoering ervan. Daarom is het belangrijk efficiënt in te kopen en te stimuleren dat individuele voorzieningen alleen gebruikt worden als dat echt nodig is. Ook kunt u op creatieve wijze budgetten koppelen, samenwerking met woningcorporaties zoeken en nieuwe subsidieregelingen verkennen.
Prijs-kwaliteit verhouding
In het inkoopbeleid is het belangrijk het evenwicht te vinden tussen prijsbewust inkopen (korte termijn voordeel) en de borging van kwaliteit en continuïteit (langere termijn voordeel). Een aandachtspunt is, hoe u kleinere organisaties met een beperkte overhead kunt faciliteren om tot adequate kostprijsberekening en offertes te komen.
Bestaand aanbod kritisch evalueren
Het is belangrijk om het hele pakket dat u inkoopt of subsidieert kritisch te bekijken: wat is nog relevant in het nieuwe beleid, wat niet? Kan het stopzetten, wijzigen of afbouwen van bestaand aanbod geld opleveren om nieuwe projecten te realiseren? Betrek gebruikers en aanbieders hier actief bij, het gaat hierbij vaak om creativiteit!
Schaalvoordelen
De aandacht voor schaalvoordelen ligt voor de hand. Een voorbeeld is het samenwerken met buurgemeenten bij de inkoop en/of subsidiëring van Wmo-diensten om zo een ‘quantumkorting’ te bedingen. Ook valt te denken aan het samenvoegen van eigen diensten zoals bij brede gemeenteloketten gebeurt. Nog een optie is te stimuleren dat (kleine) aanbieders van zorg en welzijn hun faciliterende diensten samenvoegen om de overhead te reduceren. De Brabantse Federatie voor Maatschappelijk Werk is een voorbeeld van zo'n samenwerkingsverband van kleine sociale dienstverleners. Ook interessant is de samenwerking van de Drechtsteden die een beleidskader voor individuele voorzieningen opstelden.
Inclusief beleid vermindert hulpmiddelengebruik
Inclusief beleid, het realiseren van goed toegankelijke en voor mensen met beperkingen bruikbare algemene voorzieningen vermindert het beroep op individuele voorzieningen. Denk hierbij ook aan zaken als wijkactiviteiten waar mensen elkaar ontmoeten, stimuleren van vrijwillige zorg en ondersteunen van mantelzorg, de koppeling tussen leefbaarheidsinitiatieven en het bevorderen van participatie van kwetsbare groepen.
Keuzevrijheid en eigen verantwoordelijkheid
U kunt burgers stimuleren actief mee te denken over optimaal gebruik van de middelen door hen zelf te laten kiezen. Instrumenten die hierop aansluiten zijn het PGB, welzijns-PGB en wijkbudgetten. De gemeente Almelo nam het initiatief tot een succesvolle proef met Persoonsgebonden Budget voor Welzijn. In de brochure 'Kleur brengen in het leven van chronisch zieken' leest u hier meer over. Bekijkt u ook de handreiking De Wmo en het PGB uit de gereedschapskist.
Verder is de nieuwe versie van de folder 'Ik heb wat, krijg ik ook wat?' beschikbaar. In deze wegwijzer geven de ministeries van VWS, SZW en Financiën/Belastingdienst een overzicht van de huidige compensatieregelingen voor mensen met een chronische ziekte, handicap of hoge leeftijd.
Eigen bijdragen
Ook het werken met eigen bijdragen is een manier om enerzijds burgers zelf een verantwoordelijkheid te geven voor hun gebruik van voorzieningen, en anderzijds de kosten voor de gemeente te beperken. Dit kan ook nadelen hebben, zoals hoge administratieve lasten en het gevaar dat burgers door de hoge kosten afzien van participatie. De gemeente Deventer wil inwoners met een laag inkomen geen eigen bijdrage vragen: 'Gemeenteraad Deventer wil aanpassing WMO'.
‘Geld met geld maken'
U kunt op creatieve wijze uw financieel beleid versterken. Subsidiemogelijkheden voor innovaties, publiek-private samenwerking (zorgverzekeraars, woningcorporaties, banken) en budgettenkoppeling in integraal beleid (denk aan WWB-Wmo) zijn hier voorbeelden van. Leeuwarden beschreef in dit licht haar overwegingen: financiering van activering van en zorg voor de onderkant van het klantenbestand in de WWB. Lees ook dit bericht: Univé ondersteunt eerste Nederlandse mantelzorgmakelaar.
Lees ook de pagina Inkoop en aanbesteding op deze wegwijzer.
