Civil society
Voor het welslagen van de Wmo is de versterking van de civil society belangrijk. Dit kan alleen in dialoog met inwoners en hun organisaties. Het is belangrijk om samen een visie uit te werken. Wat wordt wel en niet tot het begrip gerekend, waarom is een sterkere civil society belangrijk voor de gemeente? Hoe en met welke middelen kan de civil society versterkt worden en welke groepen of thema’s behoeven specifieke aandacht? Een aantal gemeenten neemt het organiseren en voeren van het debat over de civil society als beleidsvoornemen op in het beleidsplan Wmo.
U heeft verschillende instrumenten om burgerinitiatieven en civil society te stimuleren en te ondersteunen:
Ruimte voor burgerinitiatief
In het gemeentelijk beleid is er ruimte voor initiatieven van inwoners, ook voor initiatieven die niet direct in het vastgelegde gemeentebeleid passen. Denk aan een initiatief voor een nieuw trapveldje in een wijk met voldoende sportvoorzieningen. Tegelijkertijd zult u moeten bewaken dat de verdeling van middelen evenwichtig is en dat belangen van andere burgers niet worden geschaad door het initiatief.
- Kampen beloont leefbaarheidsinitiatieven met een financiële bijdrage na een spannende verkiezing in de wijk.
- In het Groningse Paddepoel lopen verschillende wijkprojecten met aandacht voor bijstandsgerechtigden en niet-actieve bewoners
- Hellendoorn in Actie stimuleert eigen initiatieven van burgers op diverse maatschappelijke terreinen.
Communicatie
U brengt relevante informatie onder de aandacht van actieve burgers en laat bijvoorbeeld op hun verzoek een wijkleefbaarheidsonderzoek uitvoeren. De gemeenten Lingewaard, Rucphen, Alphen-Chaam en Roosendaal geven op een originele manier invulling aan de communicatie met burgers: d.m.v. een soapserie getiteld 'Gedeelde Smart is Halve Smart' (Lingewaard).
Toegankelijkheid
U zorgt voor een duidelijk aanspreekpunt in de gemeente voor burgerinitiatieven, voor het wegnemen van bureaucratische belemmeringen in de lokale regelgeving en voor korte communicatielijnen. De Stadsmariniers in Rotterdam zijn hier een voorbeeld van.
Faciliteren
U stelt subsidies beschikbaar, bent soepel in het verlenen van vergunningen en zorgt ervoor dat beroepskrachten initiatieven kunnen ondersteunen indien de initiatiefnemers daar behoefte aan hebben. Kijk bijvoorbeeld eens op de site van de Arnhemse Uitdaging: een initiatief van stichting Rijnstad gefinancierd door de gemeente Arnhem. Doel is de leefkwaliteit in buurten en wijken te verbeteren door samenwerking tussen bedrijven en maatschappelijke organisaties tot stand te brengen.
Stimulering
U besteedt extra aandacht aan het betrekken van specifieke groepen en brengt hun initiatieven in de publiciteit. Voorbeelden zijn jongeren en maatschappelijke stages, mensen met een uitkering die gestimuleerd worden vrijwilligerswerk te doen, dienstverlening tussen (autochtone) ouderen en allochtonen, afspraken met bedrijven over vrijwilligerswerk door werknemers en met woningcorporaties over steun aan wijkleefbaarheidsgroepen. Een illustratief voorbeeld hiervan is de Talentenbank van Zuid-Limburg.
Ondersteuning
U zorgt voor voldoende professionele ondersteuning voor vrijwilligersorganisaties en organisaties in zorg en welzijn die veel met vrijwilligers werken, bijvoorbeeld via een vrijwilligerscentrale.
Leestips
In de publicatie De vraag centraal, gemeenten Ede en Veenendaal leest u hoe genoemde gemeenten de begrippen zelfredzaamheid en civil society hanteren. Op pagina 2 vindt u een uitwerking van het concept civil society, een definitie en een missie gericht op 'de civil society'. In bijlage 2, vanaf pagina 20 treft u een schaal voor sociale samenhang die door opbouwwerkers in Rotterdam is ontwikkeld.
Bekijk ook de site van de vereniging Doarpswurk, die zich inzet voor de Friese dorpshuizen en de leefbaarheid van de kleine kernen.
Pagina 39 e.v. en de aanbevelingen vanaf pagina 50 van het Civiq-rapport Blik op informele netwerken, onderzoek naar informele netwerken binnen de gemeente Ede geven inzicht in methodieken voor het opbouwen van informele netwerken door bewoners. Ook leest u hoe de lijnen tussen professionele ondersteuning en het informele netwerk gelegd kunnen worden. Ook is er aandacht voor de rol van de gemeente in de ontwikkeling en uitvoering van methodieken.
Interessant voor gemeenten die praktische inspiratie willen opdoen over het versterken van 'de civil society': Projecten ter bevordering van de sociale steunstructuur in Zuidwest Friesland.
In 'Wel-doen Met Overtuiging, bouwstenen voor een aanpak' doen NIZW en Civiq (nu MOVISIE) methodische suggesties voor een Wmo-projectvoorstel van het gewest Eemland. Dit project beoogt de maatschappelijke ondersteuning van ouderen te bevorderen door het stimuleren van inzet van (vitale) senioren. Met name de algemene aanbevelingen op blz. 5-6 en de scenario’s voor de gemeentelijke rol op blz. 15 zijn interessant. Daarnaast de voorbeelden van de inzet van ouderen, die daartussen beschreven zijn.
